Schepen aan de Horizon

SADH 23 – over eten, met Wilbert van de Kamp

Volgens onze gast Wilbert van de Kamp draait het leven om eten. Als kok, voedselnetwerker, blogger en ondernemer probeert hij door middel van eten mensen met elkaar te verbinden. Wanneer mensen gezamenlijk eten en drinken en er met elkaar over praten kan men geïnspireerd worden en zal men bewuster omgaan met voedsel.


Aflevering 16 – over de makerbeweging, met Herman Kopinga en David Bakker

Momenteel schieten in Nederland de maakplekken als paddenstoelen uit de grond.  Deze creatieve broedplaatsen zijn opgezet zodat iedereen die iets wil maken met gedeeld gereedschap aan de slag kan. Dit kan een blitse 3D-printer zijn, maar ook een figuurzaag, penseel of bakvorm: iedereen die iets maakt, is in principe een maker. 


Aflevering 15.3 – over het basisinkomen, met Joop Roebroek

Roebroek vindt dat de huidige participatiewet de eigen kracht van mensen centraal stelt, maar dat dit veelal op negatieve wijze gebeurt door met de vinger te wijzen. ʻʻAls je kijkt naar het feit dat steeds meer arbeid aan de onderkant van de samenleving wordt vervangen door techniek, dan hebben wij te weinig arbeid om mensen volledig te laten werken,ʼʼ aldus de onderzoeker. En dat is volgens hem ook helemaal niet nodig want we zijn rijker dan ooit en de technologische mogelijkheden zijn groter dan ooit. Roebroek houdt pleidooi voor een positievere benadering waarbij de eigen wensen en krachten van mensen…


Aflevering 15.2 – over het basisinkomen, met Joop Roebroek

Bijstandsmoeders, Marokkaanse vaders Mannen 40+, kleine zelfstandigen en een kleurrijk gezelschap van ʻʻbewust baanlozenʼʼ vormden de proefkonijnen voor Roebroeks experiment. Twee jaar lang kregen zij een uitkering zonder sollicitatieverplichtingen of bezoekjes aan de sociale dienst. De enige voorwaarde was dat ze eens in de twee weken deelnamen aan een groepsgesprek. De centrale vraag: Wat zou je met je leven aan willen? Het visualiseren van een individuele wensdroom en het maken van een concreet stappenplan zorgden bij de deelnemers voor een positieve verandering. Na twee jaar kwam een kwart aan betaald werk, anderen deden vrijwilligerswerk en anderen kregen weer grip op en zin in hun…


Aflevering 15.1 – over het basisinkomen, met Joop Roebroek

Een groot verschil tussen de situatie begin jaren negentig en nu is dat de roep toen meer vanuit de vakbonden en politiek kwam. ʻʻEr was wel discussie, maar dan meer een theoretische, geloofsovertuigingsachtige discussie. De belangrijke parameters die een basisinkomen zouden moeten ondersteunen waren niet zo helder als vandaag de dag,ʼʼ aldus Roebroek. Zo’n vijfentwintig jaar geleden gaven met name de economische malaise en problemen op de arbeidsmarkt aanleiding tot discussie, nu is dat meer het beeld van de technologische vooruitgang. Volgens de onderzoeker is de voedingsbodem nu wel breder dan in de jaren tachtig. ʻʻMijn grote verwarring was dat…


Aflevering 11.3 – over lummeltijd

Het denken van ‘tijd is geld’ is op veel plekken dominant, maar stilaan zijn er ook tegengeluiden te horen. Met name in de creatieve beroepen is het nemen van rust belangrijk voor de kwalitatieve productiviteit, betoogt Mulder. De neiging van het management om personen louter als functies te beschouwen en de reflex om bij tegenvallende productiviteit aan te sturen op harder werken en meer input, snijdt daarbij geen hout. Ook Karsten beaamt de kracht van lummeltijd. Volgens hem zal de kairos, het vermogen om gevoelsmatig het juiste moment te zien en te gebruiken, een belangrijkere rol gaan spelen. Scholen en ziekenhuizen zouden…


Aflevering 11.2 – over versnelling: wiens tijd heb ik eigenlijk?

De wereldwijde verspreiding van bedrijfsproductiecapaciteit lijkt hét fenomeen van de 21ste eeuw te worden, zo stelt Luchien Karsten. Het assemblageproces van technologiebedrijf IBM werkt bijvoorbeeld alleen dankzij een zeer secuur georkestreerde logistiek. Deze automatisering, in de traditie van Ford, staat of valt bij de mogelijkheid om mensen op het juiste moment in te zetten. Echter vinden er ook experimenten plaats – waaronder die van Ricardo Semler (Semco) in Brazilië – met nieuwe organiserende principes die niet zozeer van bovenaf maar meer vanuit teams op de werkvloer zelf ontstaan. Afhankelijk van de uitwassen vindt er binnen sectoren steeds een proces van…


Aflevering 11.1 – over tijd: de flexibele werkweek

De 40-urige werkweek lijkt heilig te zijn geworden, maar hoe zijn we eigenlijk op dit aantal uren uitgekomen? De econoom Keynes was in de jaren dertig van mening dat de opmars van de technologie ervoor zou zorgen dat dertig arbeidsuren per week genoeg waren om in ons levensonderhoud te kunnen voorzien. Maar wat zorgt ervoor dat we toch zoveel zijn gaan blijven werken? Ronald Mulder stelt dat we de laatste decennia de mogelijkheid om te consumeren steeds belangrijker zijn gaan vinden. Volgens Luchien Karsten viert het consumentisme sinds de lopende band van Ford hoogtij: ʻʻHet is inmiddels helemaal geïnstitutionaliseerd en…


Aflevering 10.3 – over democratie: een training in empathie

In de Groningse wijk De Wijert is onlangs geëxperimenteerd met 100 burgers. Zij mochten meebeslissen rondom het thema veiligheid en leefbaarheid in de buurt. De kennis van de deelnemers over het onderwerp is na een deliberatieve peiling significant groter, betoogt Marc Pauly. ʻʻHoewel mensen er met een bepaalde mening aan beginnen, werkt de discussie vaak transformatief. Door hoor en wederhoor worden de argumenten zorgvuldig tegen elkaar afgewogen en ontstaat er een beter begrip van het perspectief van de ander. Bij referenda kan dit ook gebeuren, maar in tegenstelling tot een deliberatieve peiling heb je minder controle dat dit ook daadwerkelijk…


Aflevering 10.2 – over democratie: het veranderingsproces telt

In het verleden zijn de Groningers geraadpleegd over de komst van het GroningerForum, maar ʻʻook al wordt je gevraagd, mensen hebben toch het gevoel dat veel hen overkomt in onze democratie,ʼʼ constateert Marc Pauly. Hoe lossen we dit probleem op? Hoewel het referendum een middel is, betoogt Ronald Mulder dat dit geen vruchtbare dialoog of debat oplevert. Ook Pauly is het daarmee eens: ʻʻJe weet niet goed óf en hóé mensen zijn geïnformeerd over de plannen. Van tevoren zul je met alle belanghebbenden om de tafel moeten gaan zitten om elkaar aan te horen. Het weerspiegelt een verandering in ons denken…